Asystent zdrowienia

W polskiej psychiatrii pojawia się nowy zawód – asystent zdrowienia. Taka przynajmniej
nazwa tego zawodu funkcjonuje w projekcie Rozporządzenia Ministra Zdrowia (z dnia
19.02.2018 r.) dotyczącego programu pilotażowego Centrów Zdrowia Psychicznego:
„Dopuszcza się zatrudnianie w centrum osób, które uzyskały poświadczenie kompetencji
asystenta zdrowienia wydane przez kierownika świadczeniodawcy prowadzącego, z
zastrzeżeniem przepisów dotyczących dostępu do dokumentacji medycznej oraz uprawnień
do wykonywania zawodów medycznych”. Do tej pory wykształcono ok. 300 takich
asystentów. Część z nich podjęła już pracę w szpitalach w Krakowie i Warszawie. Można się
spodziewać, że większa ich liczba podejmie pracę w powstających właśnie Centrach Zdrowia
Psychicznego.
Pomysł ten przyszedł do nas z krajów Europy Zachodniej (choć jest wśród nich także
Słowenia): Niemiec, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Szwecji, Norwegii i Holandii. W Polsce
przygotowywanie asystentów zdrowienia realizowane jest m.in. przez
Fundację Polski
Instytut Otwartego Dialogu
w oparciu europejski program EX-IN (Experienced Involvement
– stąd pierwotna nazwa polska: „ekspert przez doświadczenie”) stworzony w ramach
współpracy profesjonalistów dla osób z doświadczeniem kryzysu psychicznego, które
pozytywnie przezwyciężyły jeden lub więcej epizodów kryzysu. Powołanie do życia tego
zawodu związane jest z próbami deinstytucjonalizacji opieki psychiatrycznej – przesunięciem
akcentu z leczenia w dużych szpitalach w kierunku opieki środowiskowej i zmianą
paradygmatu w leczeniu psychiatrycznym od orientacji na chorobę do orientacji na
zdrowienie. Kim jest asystent zdrowienia? To osoba, która:
 
1. Doświadczyła przynajmniej jednego kryzysu psychicznego
2. Odbyła specjalistyczny, wielomiesięczny kurs i pracę związaną z poddaniem refleksji
własnych przeżyć (rozwój tzw. wiedzy „o mnie”), skąd może czerpać wiedzę
wykorzystywaną na wiele różnych sposobów:
a) umie mówić o swoich doświadczeniach,
b) poznaje historie innych chorujących,
c) potrafi słuchać i na różne sposoby wspierać w procesie zdrowienia zarówno
chorego (m.in. poprzez rozwój tzw. wiedzy „o nas”), jak i jego otoczenie,
d) jest jego towarzyszem, który jest przy nim obecny i uczestniczy z nim w terapii
zajęciowej i innych zajęciach
e) może spowodować, by osoba chorująca uwierzyła, że wyzdrowienie jest możliwe
3. Może współpracować i wspomagać pracę zespołów terapeutycznych zaangażowanych
w pomoc ludziom przeżywającym kryzys, zaburzonym lub chorującym psychicznie
(jako ekspert przez doświadczenie może służyć pomocą i wiedzą ekspertom przez
edukację: psychiatrom, psychologom, terapeutom, pielęgniarkom, itd.) – wspólne
działanie z nimi może przynieść efekty w postaci poprawy opieki psychiatrycznej i
profilaktyki chorób psychicznych
4. Uczestniczy w spotkaniach z lekarzami i dostaje od nich zadania, choć nie jest
dopuszczana do wiedzy objętej tajemnicą lekarską – szczególnie diagnozy i terapii,
nie ma też prawa udzielać pacjentowi wskazówek i porad z zakresu wiedzy medycznej
5. Jest szczególnie pomocna w sytuacjach kryzysowych, zwłaszcza dla osób, które nie
mają wsparcia ani w rodzinie ani w środowisku – lekarz głównie przepisuje leki i
kontroluje skutki ich działania, lecz nie zastąpi wpływu środowiska, co może
skutkować szybkim powrotem na oddział szpitalny
6. Może stanowić pomoc dla szpitala w sytuacji, gdy liczba lekarzy jest niedostateczna.
7. Poza szpitalami, może pracować w środowiskowych domach samopomocy, zespołach
leczenia środowiskowego, itp.
 
Z drugiej strony asystent zdrowienia asystent zdrowienia osiąga korzyści osobiste:
1. Uzyskuje możliwość zatrudnienia
2. Uzyskuje szansę na refleksję nad własnymi przeżyciami związanymi z chorobą
(rozwój wiedzy „o mnie”)
3. Kształtuje u siebie postawy sprzyjające zdrowieniu
4. Rozwija nowe umiejętności interpersonalne i społeczne
5. Poprawia wizerunek własnej osoby
6. Rozwija kompetencje zawodowe przygotowujące do przyszłej roli partnera w
pracy zespołów terapeutycznych, zespołów edukacyjnych i innych podmiotów
opieki psychiatrycznej
7. Jako osoba chorująca, sam angażuje się w reformę psychiatrii („Nic o nas bez
nas”) i działania mające na celu przeciwdziałanie stygmatyzacji
 
 
Andrzej Ogrodowczyk
 
Dobre praktyki
W celu zaznajomienia się z dobrymi praktykami w zakresie szkolenia ekspertów przez
doświadczenie (asystentów zdrowienia) warto zajrzeć na stronę
Fundacji Polski Instytut
Otwartego Dialogu:
 


Naszą misją jest towarzyszenie osobom zagrożonym wykluczeniem społecznym w ich drodze do odzyskania pełnej kontroli nad własnym życiem sprawdź >

Kalendarium

Grudzień 2016

29

Nabór na opiekunki do wykonywania specjalistycznych usług opiekuńczych

Towarzystwo Przyjaciół Niepełnosprawnych ogłasza nabór na opiekunki do wykonywania specjalistycznych usług opiekuńczych


Marzec 2017

01

Rozpoczęcie naboru do projektu WiP

Towarzystwo Przyjaciół Niepełnosprawnych prowadzi nabór na 6.miesięczne staże zawodowe

Poszukujemy osób: nieaktywnych zawodowo, niepobierających świadczeń emerytalnych, z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, w wieku 18-64 lata, zamieszkałych na terenie województwa łódzkiego.

Marzec 2017

10

Wizyta Małżonki Prezydenta RP Pani Agaty Kornhauser-Dudy