Osoby chorujące w prasie

Polska prasa o osobach z zaburzeniami psychicznymi

Analiza wybranych przykładów

Przeprowadzone badania dotyczyły zjawisk piętnowania, wykluczania i stygmatyzowania osób z zaburzeniami psychicznymi w polskiej prasie. Monitorowano 8 tytułów prasowych w okresie jednego roku: trzy dzienniki („Fakt”, „Gazeta Wyborcza”, „Rzeczpospolita”) oraz pięć tygodników („Do Rzeczy”, „Newsweek”, „Polityka”, „Wprost”, „wSieci”) w celu wskazania i analizy negatywnych przykładów – pejoratywnych i stygmatyzujących określeń osób psychicznie chorych oraz ośrodków, w których są leczone. Periodyki te zostały dobrane na podstawie kilku kryteriów: opiniotwórczości (najwyższe miejsca w rankingu cytowań), popularności (największa liczba sprzedawanych egzemplarzy) oraz profilu (pisma określane jako „prawicowe” oraz jako „liberalne” i bądź „centrolewicowe”).

Przytoczymy tu wnioski , które wynikają z tych badań:

1. W badanych czasopismach stosunkowo rzadko występuje stygmatyzacja osób z zaburzeniami psychicznymi za pomocą środków leksykalnych. W uwzględnionych w analizie tekstach niemal nie odnotowywano używania w odniesieniu do osób chorych terminów pejoratywnych i obrażających, takich jak: „świr”, „czubek”, „psychol”(…)

2. Negatywny obraz osób z zaburzeniami tworzony jest raczej przez kontekst, w którym pojawiają się informacje o tych osobach. Są to m.in. artykuły poświęcone przestępstwom, w których podkreśla się zaburzenia, na jakie cierpieli sprawcy i niebezpieczeństwo, jakie stanowią dla innych (np. „27–letni Samuel N., który zabił siekierą dziewczynkę, jest świadkiem Jehowy z zespołem Tourette’a”; „Chory psychicznie ma broń w domu!  Czy jest niebezpieczny?”; „Szaleniec z Monciaka uniknie kary”; „Wariatka mogła zabić kilkadziesiąt osób”).

3. Artykuły o szpitalach i oddziałach psychiatrycznych (w odniesieniu do tych placówek odnotowano powtarzające się w tekstach użycie słowa „psychiatryk”, a także sporadycznie występujące określenie „wariatkowo”) koncentrują się często na zjawiskach patologicznych: bezpodstawnym zamykaniu osób chorych, używaniu przemocy przez personel medyczny czy fatalnych warunkach lokalowych. Informacje te są najczęściej oparte na relacji świadków bądź informacjach prokuratury i stanowią przykład rzetelnych artykułów prasowych. Jednocześnie jednak wzmacniają one wizerunek szpitala psychiatrycznego jako miejsca niebezpiecznego i w nieuprawniony sposób ograniczającego wolność jednostki (np. „piekło psychiatryków”, „polska psychopułapka”, „oddział chorych ze strachu”).

4. Wykazano pojawianie się w publicystyce politycznej wyrażeń odnoszących się pierwotnie do osób z zaburzeniami psychicznymi, a wtórnie, metaforycznie nazywających przedstawicieli i zwolenników określonych ugrupowań politycznych (np. „autyzm PiS-u”, „obóz maniakalny”). Takie określenia mogą być uznane za obraźliwe dla osób cierpiących z powodu tych zaburzeń.

 



Naszą misją jest towarzyszenie osobom zagrożonym wykluczeniem społecznym w ich drodze do odzyskania pełnej kontroli nad własnym życiem sprawdź >

Kalendarium

Grudzień 2016

29

Nabór na opiekunki do wykonywania specjalistycznych usług opiekuńczych

Towarzystwo Przyjaciół Niepełnosprawnych ogłasza nabór na opiekunki do wykonywania specjalistycznych usług opiekuńczych


Marzec 2017

01

Rozpoczęcie naboru do projektu WiP

Towarzystwo Przyjaciół Niepełnosprawnych prowadzi nabór na 6.miesięczne staże zawodowe

Poszukujemy osób: nieaktywnych zawodowo, niepobierających świadczeń emerytalnych, z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, w wieku 18-64 lata, zamieszkałych na terenie województwa łódzkiego.

Marzec 2017

10

Wizyta Małżonki Prezydenta RP Pani Agaty Kornhauser-Dudy